Sự gián đoạn dòng chảy năng lượng khiến giá vàng lao dốc không phanh.
Giá vàng thế giới hôm nay (24-3) chạm mức 4.338 USD/ounce, tương đương 139 triệu đồng/lượng. Trong 1 tháng qua, giá vàng đã mất 800 USD/ounce, tương đương 25,6 triệu đồng/lượng.
Giá vàng SJC hôm nay đang chạm mốc 167,9 triệu đồng/lượng. Khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới hiện là 28,9 triệu đồng. Đây cũng là độ giãn cách rất lớn từ trước đến nay cho thấy thị trường vàng Việt có nhiều bất ổn.
Theo giới phân tích, nhu cầu từ các ngân hàng trung ương vốn là động lực then chốt cho đà tăng trưởng lịch sử của vàng kể từ cuối năm 2022, nhưng xu hướng này có thể đang đi đến hồi kết trong tương lai gần.
Cuộc chiến tại Iran đang buộc các nhà hoạch định chính sách phải ưu tiên an ninh năng lượng và ổn định kinh tế hơn là việc đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.
Sự thay đổi ưu tiên này diễn ra vào thời điểm thị trường vàng đặc biệt mong manh, khi giá vừa trải qua đợt sụt giảm hàng tuần mạnh nhất kể từ những năm 1980, sau khi chạm ngưỡng đỉnh đầu cơ vào đầu năm nay.
Dù căng thẳng địa chính trị leo thang, vàng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm lại động lực tăng trưởng, tạo ra một sự phân kỳ lạ lùng đối với một tài sản vốn được coi là nơi trú ẩn an toàn truyền thống.
Theo ông Rob Haworth, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại U.S. Bank Wealth Management, sự phá vỡ các quy luật hành vi thông thường của vàng phản ánh một sự thay đổi rộng lớn hơn trong động lực thị trường.
Lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tăng cao đang làm xói mòn sức hấp dẫn của kim loại quý, trong khi dòng tiền tìm kiếm sự an toàn hiện ưu tiên tính thanh khoản – cụ thể là đồng đô la Mỹ – thay vì các công cụ phòng vệ truyền thống như vàng hay trái phiếu chính phủ.
Thậm chí, ngay cả các loại chứng khoán bảo vệ nhà đầu tư khỏi lạm phát (TIPS) cũng không còn là nơi trú ẩn an toàn trong môi trường hiện tại do chúng nhạy cảm với thời gian đáo hạn và đang bị tổn thương bởi lợi suất thực tăng lên.
Đồng thời, vị thế đầu cơ trên thị trường vàng đang trở thành một rào cản lớn. Ngưỡng 4.500 USD/ounce được coi là rào cản tâm lý quan trọng và áp lực giảm giá có thể gia tăng nếu các nhà đầu tư buộc phải thanh lý tài sản do căng thẳng trong danh mục đầu tư tổng thể.
Các nhà đầu cơ hiện đang đối mặt với quyết định khó khăn sau khi cố gắng chờ đợi qua giai đoạn biến động hồi tháng 2, nhưng hiện tại phần lớn số vốn đó đã rơi vào tình trạng thua lỗ. Đáng chú ý, các nhà đầu tư không còn có thể trông cậy vào việc các ngân hàng trung ương sẽ can thiệp để hỗ trợ thị trường như trước đây.
Ông Haworth giải thích rằng nhiều ngân hàng trung ương từng thúc đẩy đà tăng của vàng cũng chính là những quốc gia nhập khẩu năng lượng ròng. Khi giá dầu, khí thiên nhiên hóa lỏng và chi phí phân bón tăng mạnh, nguồn lực tài chính của họ đang được điều hướng để đảm bảo các nguồn cung thiết yếu.
Thay vì tích lũy vàng, dòng vốn này đang được sử dụng để duy trì các nhu cầu cơ bản như năng lượng, thực phẩm và cơ sở hạ tầng quan trọng. Trong môi trường hiện tại, nhu cầu trú ẩn an toàn đã bị thay thế bởi cuộc đua giành tính thanh khoản, khi cả các quốc gia và doanh nghiệp đều ưu tiên tiếp cận đồng đô la Mỹ để duy trì chuỗi cung ứng.
Nhìn về phía trước, thời gian kéo dài của xung đột và sự gián đoạn dòng chảy năng lượng sẽ là yếu tố quyết định. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao đến giữa tháng 4, các doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ bắt đầu thực hiện những điều chỉnh lâu dài hơn, bao gồm việc chuyển chi phí cao sang thị trường tiêu dùng, từ đó làm sâu sắc thêm áp lực lạm phát và thắt chặt các điều kiện tài chính.
Đối với vàng, kịch bản lạm phát do cú sốc cung thường đẩy lợi suất trái phiếu lên cao, gây áp lực lên các tài sản không sinh lời. Thị trường vàng có thể sẽ trải qua một giai đoạn củng cố cho đến khi các biến động địa chính trị dịu bớt và thị trường năng lượng bình ổn trở lại, trước khi các ngân hàng trung ương có đủ nguồn lực để quay lại tích lũy kim loại quý này.
