Tình trạng xe ô tô bỏ hoang (thường được ví là “xe zombie”) đang trở thành vấn đề nhức nhối tại nhiều đô thị của Malaysia. Không chỉ chiếm dụng không gian đỗ xe quý giá, những chiếc xe rỉ sét, hư hỏng này còn gây mất mỹ quan, cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ trở thành nơi sinh sản của dịch bệnh hoặc điểm trung chuyển ma túy.

Trước thực trạng trên, chính phủ liên bang Malaysia đang tìm cách đẩy nhanh quy trình pháp lý để xử lý và tiêu hủy dứt điểm số lượng xe bỏ hoang này.

Thực trạng “xe zombie” tại Kuala Lumpur và nhiều địa phương

Tại các khu dân cư đông đúc như Taman United (Kuala Lumpur), không khó để bắt gặp những chiếc ô tô lốp xẹp, bong tróc sơn, rỉ sét, thậm chí mất vô lăng và biển số, nằm ì bên lề đường suốt từ thời kỳ đại dịch COVID-19. Mặc dù cơ quan chức năng như Tòa thị chính Kuala Lumpur (DBKL) đã nhiều lần cẩu kéo xe vi phạm, số lượng tồn đọng vẫn rất lớn.

  • Thống kê cho thấy từ năm 2022 đến 2025, DBKL đã cẩu đi hơn 4.500 xe bỏ hoang và gây cản trở giao thông sau gần 10.000 đơn khiếu nại từ người dân.
  • DBKL đã chỉ định một nhà thầu chuyên trách cẩu kéo và tiêu hủy, đặt mục tiêu xử lý 1,2 triệu (hoặc 1.200) xe bỏ hoang trong năm 2026.
  • Vấn đề không chỉ giới hạn ở thủ đô. Theo tờ The Star, ước tính có khoảng 14,15 triệu phương tiện trong hệ thống đăng ký của Malaysia không còn lưu thông trên đường, bao gồm xe hỏng, xe bị bỏ hoang hoặc đã tiêu hủy nhưng chưa làm thủ tục hủy đăng ký. Tại các khu vực như Tebrau (Johor), xe bỏ hoang còn bị lợi dụng làm nơi cất giấu ma túy trái phép.

Nguyên nhân khiến xe bị bỏ hoang

Theo chuyên gia ô tô Hezeri Samsuri, việc bỏ hoang xe đã trở nên quá quen thuộc đến mức nhiều người tỏ ra thờ ơ. Một số nguyên nhân chính bao gồm:

  • Chủ xe giữ lại vì giá trị tinh thần, chủ xe đã qua đời, hoặc từ chối bán lại do giá quá thấp.
  • Một số chủ cửa hàng hoặc người bán hàng rong tận dụng những chiếc xe cũ (như xe van) để làm kho chứa đồ hoặc dùng xe chiếm chỗ đỗ để lấy lối ra vào cho khách mua hàng.

Điểm nghẽn trong quy trình xử lý hiện tại

Thông thường, quy trình xử lý một chiếc xe bỏ hoang kéo dài từ 2 đến 4 tháng, trải qua các bước phức tạp:

  1. Dán thông báo trên xe trong một ngày trước khi cẩu về bãi giữ.
  2. Kiểm tra với cảnh sát xem xe có dính líu đến tội phạm hay không và phối hợp với Cục Giao thông Đường bộ (JPJ) để xác minh chủ sở hữu.
  3. Gửi thông báo yêu cầu chủ xe đến nhận lại trong vòng hai tuần.
  4. Nếu không có người nhận, cơ quan chức năng phải xin lệnh tịch thu của tòa án trước khi đem bán hoặc tiêu hủy. Bước xin lệnh tòa án này mất từ 1 đến 3 tháng và là khâu tốn nhiều thời gian nhất.

Chính phủ tháo gỡ khó khăn bằng cách nào?

Bộ trưởng Bộ Nhà ở và Chính quyền Địa phương Nga Kor Ming cho biết chính phủ sẽ xem xét sửa đổi các hướng dẫn về thu giữ và xử lý xe bỏ hoang để đẩy nhanh tiến trình. Cụ thể, các quy định cập nhật sẽ cho phép hội đồng địa phương sử dụng luật liên bang để bỏ qua toàn bộ quy trình thông qua tòa án, giúp rút ngắn thời gian xử lý xe.

Tuy nhiên, giới luật sư đưa ra cảnh báo rằng việc loại bỏ các bước tranh tụng tại tòa có thể dẫn đến việc “đạt được sự nhanh chóng nhưng đánh đổi quyền lợi cá nhân”, đồng thời đòi hỏi phải có cơ chế khiếu nại đơn giản để tránh tình trạng tịch thu nhầm tài sản.

Bên cạnh đó, một số giải pháp bổ sung cũng đang được đề xuất và triển khai:

  • Đảo ngược gánh nặng chứng minh: Đề xuất sửa đổi luật theo hướng nếu một chiếc xe bị bỏ hoang trong 90 ngày, cơ quan chức năng có quyền mặc định xem như xe bị bỏ rơi và tiến hành tịch thu, tiêu hủy trừ khi có chứng minh ngược lại.
  • Chương trình tự nguyện giao nộp xe: DBKL đã áp dụng chương trình tại các khu nhà ở xã hội, cho phép chủ xe làm thủ tục hủy đăng ký trực tuyến đơn giản và nhận khoản tiền hỗ trợ từ 100 đến 2.000 RM tùy thuộc vào tình trạng xe.
  • Khuyến khích tái chế có trách nhiệm: Các chuyên gia nhấn mạnh rằng bên cạnh việc siết chặt hình phạt đối với chủ xe vi phạm (chịu phí cẩu kéo, lưu kho), cần có các kênh hỗ trợ người dân dễ dàng hủy đăng ký và tiêu hủy xe cũ một cách hợp pháp.
Bài viết có sự hỗ trợ của AI, được con người kiểm chứng.

Đọc thêm