Tại Hội nghị phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 diễn ra ngày 20/3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng và Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương đã phát đi những thông điệp mạnh mẽ về tầm nhìn chiến lược.
Trong bối cảnh Việt Nam xác lập mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, thị trường chứng khoán (TTCK) được định vị là “mỏ neo” huy động vốn trung và dài hạn, gánh vác trọng trách khổng lồ để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư lên tới 38,5 triệu tỷ đồng cho giai đoạn 2026 – 2030.
Bài kiểm tra vận hành và lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi
Một trong những tâm điểm của hội nghị là kỳ rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026 của FTSE Russell. Đây được xem là “bài kiểm tra” quyết định để xác nhận Việt Nam đã sẵn sàng rời bỏ nhóm thị trường cận biên để gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.
Trọng tâm của đợt đánh giá này không chỉ dừng lại ở các con số mà nằm ở khả năng tiếp cận nhà môi giới toàn cầu và cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF).
“Những tập đoàn FDI có tiềm lực tài chính vững mạnh, có bề dày kinh nghiệm quản trị và đã gắn bó lâu dài tại Việt Nam sẽ được tạo hành lang pháp lý thuận lợi để tham gia chào bán và niêm yết cổ phiếu”, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết.
Việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ đầu tháng 2/2026) là bước đi mang tính bước ngoặt, tháo gỡ nút thắt thủ tục bằng cách cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán đại diện.
Đồng thời, cơ chế NPF đã được nâng cấp với “đai an toàn” chặt chẽ hơn, khi 5 công ty chứng khoán lớn nhất hiện nay đã sẵn sàng hạn mức lên tới gần 5 tỷ USD – gấp ba lần nhu cầu dự kiến từ các quỹ mô phỏng chỉ số.
Nếu vượt qua các cột mốc thẩm định trong tháng 3, kết quả công bố vào ngày 7/4/2026 sẽ mở đường cho dòng vốn quốc tế giải ngân mạnh mẽ vào tháng 9/2026, đưa TTCK Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.
Tái cấu trúc giỏ hàng và chuyển dịch sang đầu tư chuyên nghiệp
Để giữ chân dòng vốn ngoại và thu hút nguồn lực xã hội hóa chiếm 80% tổng nhu cầu vốn, ngành chứng khoán đang thực hiện một cuộc cải cách toàn diện về chất của hàng hóa.
Trụ cột của chiến lược này là cơ chế rút ngắn thời gian từ khi IPO đến khi niêm yết xuống dưới 30 ngày, xóa bỏ tình trạng ngâm vốn của nhà đầu tư.
Đặc biệt, việc mở cửa cho các doanh nghiệp FDI tiềm lực tài chính mạnh niêm yết và thúc đẩy thoái vốn Nhà nước gắn với sàn chứng khoán được kỳ vọng sẽ làm mới “giỏ hàng” bằng những cổ phiếu chất lượng cao.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý đang nỗ lực chuyển dịch cấu trúc dòng tiền từ nhóm nhà đầu tư cá nhân sang các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp thông qua việc phát triển các quỹ ETF, quỹ hưu trí tự nguyện và quỹ tín thác bất động sản (REITs).
Về mặt công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu được ứng dụng vào công tác giám sát để phát hiện sớm các hành vi thao túng.
Hướng tới năm 2027, mô hình bù trừ thanh toán trung tâm (CCP) sẽ được hoàn thiện dưới sự hỗ trợ của World Bank và IFC, nhằm triệt tiêu rủi ro thanh toán đối tác.
Sự đồng bộ giữa thể chế minh bạch, hạ tầng hiện đại và hàng hóa đa dạng sẽ là nền tảng để TTCK trở thành động lực quan trọng nhất đưa thu nhập bình quân đầu người đạt 8.500 USD vào năm 2030.
