Tại Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam” diễn ra vào sáng ngày 6/11, do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia chủ trì phối hợp Tổ hợp Truyền thông Việt Nam Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức, vấn đề bảo mật hệ thống, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và bài toán quản trị rủi ro trong ngành ngân hàng đã trở thành tâm điểm chú ý của các chuyên gia.

Xoay quanh chủ đề này, phóng viên đã có cuộc trao đổi trực tiếp với Ông Đàm Thế Thái, Phó Tổng Giám đốc HDBank, để lắng nghe những góc nhìn thực tiễn, kinh nghiệm quốc tế cũng như các đề xuất thiết thực nhằm kiến tạo lá chắn an ninh tài chính quốc gia.

Phóng viên: Kính thưa ông Đàm Thế Thái, tại diễn đàn hôm nay, ông đã nhấn mạnh những thách thức mới của ngành ngân hàng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ lượng tử phát triển mạnh mẽ. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về những rủi ro này cũng như bài học rút ra từ các sự cố an ninh mạng gần đây trên thị trường không?

Ông Đàm Thế Thái: Cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, các ngân hàng hiện nay đang đứng trước yêu cầu bắt buộc phải nâng cấp toàn bộ hệ thống mã hóa để đáp ứng các tiêu chuẩn mã hóa hậu lượng tử cùng nhiều chuẩn bảo mật tiên tiến mới. Nhìn từ các sự cố an ninh mạng gần đây trên thị trường quốc tế, chẳng hạn như vụ việc liên quan đến sàn Binance, đây thực sự là một cảnh báo lớn đối với hoạt động giao dịch trên môi trường số hiện nay.

Từ góc độ ngân hàng, chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề này vì ba lý do chính:

  • Thứ nhất, Việt Nam đang trong quá trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa, do đó yêu cầu bảo mật phải luôn được đặt lên hàng đầu.
  • Thứ hai, mọi dòng tiền ra vào thị trường tài sản số đều có sự kết nối trực tiếp với hệ thống tài khoản ngân hàng, khiến ngân hàng trở thành một mắt xích trọng yếu trong việc giám sát và kiểm soát dòng tiền.
  • Thứ ba, các cuộc tấn công vừa qua cho thấy đây không đơn thuần là sự cố mạng thông thường mà mang tính chất nhắm vào các cấu trúc phức tạp hơn.

Chính vì vậy, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc nâng cấp các chuẩn mực chung về an ninh, bảo vệ nhân sự và quản lý quyền truy cập sau khi nghiên cứu các bài học quốc tế này.

Phóng viên: Bên cạnh những thách thức về bảo mật, HDBank và hệ sinh thái Sovico đã và đang triển khai những chiến lược gì để xây dựng hạ tầng “niềm tin số”, thưa ông?

Ông Đàm Thế Thái: Tại HDBank, chúng tôi đang xây dựng hệ thống niềm tin số dựa trên ba trụ cột chính:

  • Thứ nhất là trụ cột an toàn: Ngân hàng chú trọng nâng cao năng lực xác thực khách hàng, phân loại theo mức độ rủi ro và quy mô giao dịch để đảm bảo mỗi giao dịch, dù lớn hay nhỏ, đều được kiểm soát phù hợp, vừa an toàn vừa thuận lợi cho khách hàng.
  • Thứ hai là trụ cột thông minh: Chúng tôi đang thí điểm ứng dụng AI để phát hiện gian lận theo thời gian thực, đồng thời hỗ trợ cán bộ tín dụng trong quá trình thẩm định và phê duyệt để rút ngắn thời gian xử lý. HDBank cũng đang làm việc với các chuyên gia, tiến sĩ hàng đầu thế giới về AI và công nghệ lượng tử để xây dựng các trung tâm, nhà máy AI phục vụ toàn bộ hệ sinh thái tập đoàn. Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI phải luôn đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm và khả năng giải trình – chẳng hạn như khi từ chối một hồ sơ vay vốn, khách hàng cần được hiểu rõ nguyên nhân và tiêu chí dẫn đến quyết định đó.
  • Thứ ba là trụ cột kết nối: Đưa các dịch vụ tài chính an toàn vào một hệ sinh thái rộng lớn liên thông giữa ngân hàng, chứng khoán (HD Securities), tài chính tiêu dùng (phục vụ khoảng 18 triệu khách hàng), bảo hiểm, hàng không (Vietjet), và các nền tảng khách hàng thân thiết như SkyJoy.

Khi mở rộng ra cấp độ hệ sinh thái tập đoàn, chúng tôi đã ký kết hợp tác với Cục C06 (Bộ Công an), triển khai các trạm công dân số thí điểm, đưa VNeID và xác thực sinh trắc học vào quy trình bay của Vietjet, hay hợp tác với Starlink để triển khai internet vệ tinh trên khoảng 120 máy bay nhằm kết nối dữ liệu xuyên suốt và nhận diện rủi ro tốt hơn.

Phóng viên: Từ những kinh nghiệm thực tiễn tại đơn vị, ông có những bài học quốc tế nào muốn đúc kết và đề xuất cụ thể gì để góp phần xây dựng cộng đồng niềm tin số vững mạnh tại Việt Nam?

Ông Đàm Thế Thái: Qua nghiên cứu kinh nghiệm từ Singapore, Ấn Độ hay Ba Lan – nơi các ngân hàng hợp tác chặt chẽ trong việc phát triển hệ thống thanh toán dùng chung và cơ chế chia sẻ thông tin rủi ro – chúng tôi nhận thấy niềm tin số cần được xem là một loại hạ tầng dùng chung, chứ không phải tài sản riêng của từng ngân hàng hay doanh nghiệp.

Từ góc độ một ngân hàng tư nhân, tôi xin đưa ra ba đề xuất trọng tâm sau đây:

  • Một là, cần phát triển hạ tầng niềm tin số dùng chung, mở rộng cơ chế chia sẻ thông tin và cảnh báo gian lận theo thời gian thực giữa các ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông, ví điện tử và các sàn giao dịch tài sản số trên cơ sở pháp lý rõ ràng và có sự đồng ý của khách hàng.
  • Hai là, cần nâng cấp các chuẩn mực chung về an ninh, bảo vệ nhân sự, quản lý quyền truy cập, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng AI nhưng phải đảm bảo tính minh bạch và khả năng giải trình của hệ thống.
  • Ba là, cần đẩy mạnh phổ cập kiến thức số trong toàn xã hội thông qua các chương trình “bình dân học vụ số”, phổ cập kiến thức về AI và kỹ năng phòng tránh lừa đảo, đặc biệt quan tâm đến người dân ở khu vực nông thôn.

Công việc này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, lực lượng công an, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ, viễn thông và toàn xã hội. Về phía HDBank và hệ sinh thái Sovico, chúng tôi cam kết tiếp tục chia sẻ nền tảng, dữ liệu và đồng hành chặt chẽ để góp phần xây dựng môi trường giao dịch số an toàn, minh bạch tại Việt Nam.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ rất tâm huyết và giá trị của ông!

Bài viết có sự hỗ trợ của AI, được con người kiểm chứng.

Đọc thêm