Việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM đang mở ra kỳ vọng về một kênh huy động vốn mới cho nền kinh tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tiếp cận sâu hơn với thị trường tài chính quốc tế. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần xây dựng thể chế đủ linh hoạt, phát triển các sản phẩm tài chính có tính cạnh tranh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Tại tọa đàm về thị trường vốn và cơ hội phát triển của doanh nghiệp Việt Nam chiều 6/11, các chuyên gia cho rằng bên cạnh việc thu hút các định chế tài chính quốc tế, Trung tâm Tài chính quốc tế cần sớm chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang vận hành thực chất, tạo ra những giao dịch và dòng vốn cụ thể.

Hoàn thiện cơ chế, mở thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng về việc triển khai những giao dịch đầu tiên ngay trong tháng 11, Trung tâm đang khẩn trương hoàn thiện các điều kiện cần thiết để đưa hoạt động vào thực tế.

Trong những tuần qua, Trung tâm về cơ bản đã kết nạp 10 thành viên đầu tiên, chủ yếu là các công ty holding. Các doanh nghiệp này đều có dự án đầu tư cụ thể tại TP.HCM và Việt Nam. Hiện Trung tâm đang chờ hoàn tất một bước quan trọng là cấp phép thành lập ngân hàng. Khi các ngân hàng tham gia, thành viên mới có thể mở tài khoản, thực hiện chuyển tiền và triển khai các giao dịch kinh doanh.

Trong thời gian chờ đợi, cơ quan điều hành cũng kiến nghị Trung ương cho phép sử dụng tài khoản tạm thời để doanh nghiệp có thể chuyển tiền vào và thực hiện những giao dịch đầu tiên.

Song song đó, Trung tâm đang hoàn thiện khung pháp lý, chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang hành động, đồng thời từng bước đón nhận những dòng vốn và hoạt động kinh doanh đầu tiên.

Bốn nhóm sản phẩm trọng tâm đang được triển khai gồm trái phiếu, quỹ đầu tư, công nghệ tài chính (Fintech) và sở giao dịch hàng hóa. Bên cạnh đó, Trung tâm xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), hoàn thiện cơ sở pháp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, đây sẽ là một kênh huy động vốn mới, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam.

Ông cho rằng nhu cầu vốn của nền kinh tế hiện rất lớn, trong khi nguồn cung trong nước chịu áp lực từ nhu cầu đầu tư công và quy mô tín dụng của hệ thống ngân hàng. Tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện ở mức khoảng 140%, tương đối cao, trong khi mặt bằng lãi suất trong nước cũng đang chịu những áp lực nhất định.

Do đó, Trung tâm Tài chính quốc tế được kỳ vọng trở thành kênh huy động vốn bổ sung, giảm áp lực cung ứng vốn cho nền kinh tế và tạo thêm nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Thị trường tài sản mã hóa cần cơ chế thử nghiệm linh hoạt

Ở góc độ phát triển thị trường tài sản mã hóa, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng đây là lĩnh vực đang phát triển mạnh trên thế giới, với dòng vốn gia tăng đáng kể trong giai đoạn 2023-2025 và sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng đầu tư.

Theo một số báo cáo quốc tế được ông dẫn chứng, thị trường tài sản mã hóa đã có hơn 17 triệu người dùng, trong khi thị trường chứng khoán Việt Nam phải trải qua một quá trình dài để phát triển cơ sở nhà đầu tư lên hơn 10 triệu tài khoản.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để thị trường tài sản mã hóa trở nên hấp dẫn, phát triển được các sản phẩm, dịch vụ tài chính có khả năng thu hút nguồn lực từ các trung tâm tài chính quốc tế. Muốn vậy, Việt Nam cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh và những sản phẩm, dịch vụ có thể cung cấp cho thị trường.

Ông Tô Trần Hòa cho rằng Việt Nam tham gia lĩnh vực này muộn hơn so với nhiều trung tâm tài chính lớn như Dubai, London hay New York. Vì vậy, thay vì cạnh tranh trực tiếp với những thị trường đã có lợi thế về quy mô và kinh nghiệm, Việt Nam cần lựa chọn hướng đi riêng, tập trung vào cơ chế chính sách linh hoạt và những sản phẩm có tính khác biệt.

Một trong những yếu tố quan trọng nhất là cơ chế luân chuyển dòng tiền. Các định chế tài chính lớn khi cân nhắc đầu tư vào một trung tâm tài chính đều quan tâm đến khả năng chuyển vốn vào và ra khỏi thị trường. Do đó, Việt Nam cần xây dựng các cơ chế đủ thuận lợi để dòng vốn được lưu chuyển thông suốt, đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư quốc tế.

Bên cạnh đó, thị trường cần phát triển những sản phẩm, dịch vụ tài chính mới. Các hoạt động giao dịch, tổ chức giao dịch, phái sinh hay tạo lập thị trường trên thị trường tài sản mã hóa đã trở thành những dịch vụ tương đối phổ biến. Vì vậy, Việt Nam cần nghiên cứu những sản phẩm có khả năng tạo sự khác biệt, qua đó nâng cao sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Theo ông, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) sẽ đóng vai trò quan trọng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới. Đồng thời, cần đơn giản hóa quy trình cấp phép, nghiên cứu cơ chế đăng ký viên nhằm tạo thuận lợi hơn cho các tổ chức tham gia.

“Đối với chúng tôi, hai yếu tố mang tính quyết định là thiết kế sản phẩm và cơ chế dòng tiền ra vào. Những ưu đãi về thuế hay hạ tầng chỉ là điều kiện nền tảng để phát triển trung tâm tài chính quốc tế”, ông Tô Trần Hòa nhấn mạnh.

Thể chế và niềm tin là nền tảng cho chặng đường tiếp theo

Đánh giá về tiến trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, PGS.TS Phạm Nguyễn Anh Huy, Đại học RMIT, cho rằng Việt Nam đã đạt được những bước tiến tích cực kể từ khi định hình tầm nhìn vào tháng 2.

Theo ông, đến nay Trung tâm đã có khoảng 10 thành viên trở lên và ghi nhận cam kết khoảng 2,7 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2027. Đây là bước tiến đáng kể, nhưng mới chỉ là giai đoạn khởi đầu. Chặng đường tiếp theo cần tập trung giải quyết ba vấn đề trọng tâm.

Thứ nhất là hoàn thiện thể chế và xây dựng niềm tin của nhà đầu tư. Khi các quỹ đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp đã tham gia, điều quan trọng là Việt Nam phải chứng minh được năng lực vận hành, đặc biệt trong việc giải quyết các vấn đề phát sinh trên thực tế.

Chẳng hạn, khi xảy ra tranh chấp, cơ chế xử lý có đáp ứng được thông lệ và chuẩn mực quốc tế hay không? Đây là yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với quyết định đầu tư dài hạn của các định chế tài chính nước ngoài.

Thứ hai là phát triển các sản phẩm tài chính và công nghệ đổi mới sáng tạo. Theo PGS.TS Phạm Nguyễn Anh Huy, Việt Nam cần xây dựng những cơ chế đặc thù, tạo lợi thế cạnh tranh so với các trung tâm như Singapore, Hong Kong hay Dubai để thu hút thêm các công ty Fintech quốc tế, đồng thời đưa nguồn nhân lực chất lượng cao đến làm việc tại Việt Nam.

Ông cũng đề xuất nghiên cứu các sản phẩm tài chính mới như token hóa tài sản, token hóa bất động sản và token hóa năng lực tạo tín chỉ carbon. Đây có thể là những sản phẩm tạo điểm khác biệt nếu được thiết kế phù hợp và mang lại lợi ích thực tế cho nhà đầu tư quốc tế.

Đối với thị trường tài sản mã hóa, Việt Nam có thể nghiên cứu hợp tác với các sàn giao dịch lớn trên thế giới, tiếp cận những sản phẩm chuyên biệt dành cho nhóm nhà đầu tư có tài sản lớn, sau đó đưa về và điều chỉnh phù hợp với điều kiện thị trường trong nước.

Thứ ba là nâng cao khả năng hấp thụ và sử dụng vốn của doanh nghiệp. Theo ông, thu hút vốn mới chỉ là bước đầu; quan trọng hơn là doanh nghiệp Việt Nam phải chứng minh được khả năng sử dụng nguồn vốn hiệu quả.

Nếu doanh nghiệp không tối ưu hóa được nguồn vốn tiếp nhận, nhà đầu tư sẽ khó nhìn thấy giá trị của khoản đầu tư và có thể chuyển dòng vốn sang những thị trường khác có hiệu quả sử dụng vốn tốt hơn.

Vì vậy, bên cạnh việc xây dựng cơ chế thu hút vốn, Trung tâm Tài chính quốc tế cần chú trọng nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, giúp doanh nghiệp có khả năng tiếp nhận, quản trị và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc tế.

Bài viết có sự hỗ trợ của AI, được con người kiểm chứng.

Đọc thêm