Anh chi 100 triệu bảng giảm phí sạc công cộng cho người không có chỗ sạc tại nhà, Bồ Đào Nha đề xuất hỗ trợ tới 80% giá mua ô tô điện cho hộ thu nhập thấp, hai gói hỗ trợ cùng nhắm vào chi phí dùng xe điện.
Chính phủ Anh sẽ chi 100 triệu bảng trong hai năm từ mùa xuân 2027 để giảm giá sạc tại các trạm sạc công cộng công suất thấp ở khu dân cư. Đây là gói hỗ trợ nhắm thẳng vào nhóm người lái xe không có chỗ sạc tại nhà, vốn phải trả giá sạc công cộng cao hơn so với sạc tại nhà.
Cùng lúc, Bồ Đào Nha đề xuất một chương trình chưa từng có: hỗ trợ tới 80% giá mua ô tô điện cho hộ thu nhập thấp, hướng tới hơn 20.000 phương tiện trong khuôn khổ ngân sách 2027. Hai chính sách ở hai nước khác nhau nhưng cùng nhắm vào một rào cản, chi phí khiến xe điện vẫn còn xa tầm với nhiều người.
Anh giảm giá sạc cho người không có chỗ sạc tại nhà
Chính phủ Anh công bố sẽ dành 100 triệu bảng trong hai năm, bắt đầu từ mùa xuân 2027, để giảm chi phí sạc cho người dùng các điểm sạc công cộng công suất thấp gần nhà. Các điểm sạc được hỗ trợ thường nằm trên phố dân cư, nơi người lái xe có thể để xe sạc trong nhiều giờ hoặc qua đêm, và chiếm khoảng một phần ba mạng lưới sạc hiện nay của nước Anh.
Với người phải dựa vào sạc công cộng, gói hỗ trợ giúp họ tiết kiệm khoảng 150 bảng mỗi năm. Đây là nhóm người lái xe chịu thiệt thòi nhất vì hạ tầng, bởi họ không thể sạc tại nhà với giá rẻ như người có chỗ đỗ xe riêng.
Chính phủ Anh cũng đặt nền móng cho một cơ chế tốt hơn trong tương lai, với một nhóm chuyên trách do các chuyên gia trong ngành dẫn đầu, nghiên cứu việc cho phép người lái xe dùng gói cước điện gia đình rẻ hơn tại một số trạm sạc công cộng.
Theo Chính phủ Anh, chuyển đổi sang xe điện là yếu tố then chốt để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không, đồng thời mang lại tăng trưởng và năng suất. Người lái xe điện tiết kiệm tới 1.750 bảng mỗi năm so với xe xăng và xe dầu, cùng với đường phố sạch hơn và yên tĩnh hơn trên khắp nước Anh.
“Chính phủ sẽ giảm giá tại các trạm sạc xe điện công suất thấp ở địa phương trên khắp nước Anh, giúp người lái xe phụ thuộc vào các trạm sạc này tiết kiệm khoảng 150 bảng mỗi năm.”
Chính phủ Anh
Vì sao giá sạc công cộng tăng mạnh
Gói giảm giá sạc đến sau khi một cuộc rà soát độc lập về chi phí sạc xe điện trên mạng lưới công cộng cho thấy giá sạc đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Kể từ năm 2021, giá sạc trung bình ở các trạm công suất thấp, thường gặp trên phố dân cư, đã tăng 69% theo giá thực. Giá sạc ở các trạm công suất cao, thường đặt tại khu vực dịch vụ trên cao tốc hoặc trạm sạc chuyên dụng, tăng tới 94% trong cùng giai đoạn.
Giá sạc tăng có nguy cơ trở thành rào cản với người muốn chuyển sang xe điện, nhất là người không có điều kiện sạc rẻ tại nhà. Khoảng một phần ba hộ gia đình tại Anh không có chỗ đỗ xe ngoài đường hoặc lối vào nhà, nên nhóm này phụ thuộc hoàn toàn vào sạc công cộng và chịu tác động lớn nhất khi giá sạc tăng.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi sang xe điện tại Anh vẫn đang tăng tốc. Doanh số xe điện tăng 36% so với năm ngoái, và hơn 190.000 người lái xe đã tiết kiệm được hàng nghìn bảng khi chuyển sang xe điện trong năm qua nhờ các khoản hỗ trợ của chính phủ. Cả nước hiện có hơn 124.000 điểm sạc công cộng, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước.
Chính phủ Anh cam kết đầu tư 7,5 tỷ bảng tới năm 2035 để hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang xe điện, trong đó có 2 tỷ bảng qua chương trình hỗ trợ mua xe điện, giúp hơn 190.000 người lái xe tiết kiệm tới 3.750 bảng khi mua xe mới.
Cùng với gói giảm giá sạc, Chính phủ Anh cũng đang gỡ các thủ tục để việc sạc tại nhà dễ dàng hơn. Từ ngày 21 tháng 10, người dân không còn cần xin phép quy hoạch để lắp cáp sạc luồn dưới vỉa hè từ nhà ra xe, giúp tiết kiệm tới 300 bảng chi phí lắp đặt và sạc tại nhà với chi phí chỉ khoảng 2 xu mỗi dặm.
Bồ Đào Nha trợ giá tới 80% cho hộ thu nhập thấp
Tại Bồ Đào Nha, Bộ trưởng Môi trường và Năng lượng Maria da Graça Carvalho đã công bố chương trình hỗ trợ mới trong phiên thảo luận về ngân sách nhà nước 2027 tại Quốc hội. Lần đầu tiên, nước này có một chương trình riêng dành cho hộ thu nhập thấp, hỗ trợ tới 80% giá trị xe cho khoảng 20.000 xe điện.
Theo Bộ Môi trường Bồ Đào Nha, giá xe được hỗ trợ tối đa 15.000 euro chưa gồm thuế. Nếu người mua đồng thời loại bỏ một xe xăng cũ, mức trần tăng thêm 1.000 euro lên 16.000 euro. Người mua còn được hỗ trợ thêm tối đa 1.000 euro để lắp điểm sạc.

Mức hỗ trợ 80% cần được hiểu trong giới hạn giá xe nêu trên, không áp dụng vô hạn cho xe điện đắt tiền tùy ý. Tuy nhiên, ngưỡng thu nhập được tham gia chương trình và thời điểm triển khai chính thức vẫn chưa rõ, các hướng dẫn cụ thể về chương trình cũng đang chờ ban hành.
Song song với chương trình mới, Bồ Đào Nha vẫn duy trì chương trình hỗ trợ xe điện cho người dân nói chung, với ngân sách khoảng 50 triệu euro trong năm 2027. Theo bộ trưởng, điều kiện của chương trình này về cơ bản sẽ theo các chương trình trước đây.
Từ hỗ trợ cố định sang hỗ trợ theo tỉ lệ giá xe
Bồ Đào Nha đã thúc đẩy xe điện trong nhiều năm. Đầu năm 2026, chính phủ nước này triển khai chương trình trị giá 17,6 triệu euro cho xe điện, xe hai bánh điện và hạ tầng sạc. Cá nhân được hỗ trợ tối đa 4.000 euro khi mua xe điện, với điều kiện loại bỏ xe xăng ít nhất 10 năm tuổi. Giá xe được hỗ trợ tối đa 38.500 euro, hoặc 55.000 euro với xe trên 5 chỗ ngồi.
Tháng 6 vừa qua, Quỹ Môi trường Bồ Đào Nha mở thêm một đợt hỗ trợ trị giá 10 triệu euro. Các xe đủ điều kiện là xe mua từ đầu năm 2025, với điều kiện người nộp đơn chưa được xét trong đợt trước.

Với chương trình mới cho hộ thu nhập thấp, Bồ Đào Nha lần đầu tiên chuyển từ hỗ trợ một khoản cố định sang hỗ trợ theo tỉ lệ giá xe. Nhờ đó, số tiền hỗ trợ thực tế mỗi hộ gia đình nhận được trong tương lai sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào giá mua xe và các tiêu chí tiếp cận chưa được xác định.
Ngoài chương trình cho hộ thu nhập thấp, Chính phủ Bồ Đào Nha còn dự kiến hỗ trợ tới 9.000 xe điện cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, cùng các khoản hỗ trợ cho xe thương mại hạng nặng phát thải thấp và hạ tầng sạc đi kèm. Việc mua xe buýt điện tại các vùng thưa dân cũng sẽ được đồng tài trợ.
Tuy nhiên, ngân sách nhà nước 2027 chưa được thông qua chính thức. Quốc hội đã phê duyệt dự thảo ở lần đọc đầu tiên ngày 28 tháng 10, còn phiếu quyết định cuối cùng dự kiến vào ngày 24 tháng 11. Các hướng dẫn cụ thể về chương trình hỗ trợ mới cũng vẫn đang chờ ban hành.
Hai cách hỗ trợ, một mục tiêu chung
Anh và Bồ Đào Nha chọn hai cách hỗ trợ khác nhau, nhưng cùng nhắm vào chi phí, rào cản lớn nhất với người muốn chuyển sang xe điện. Anh giảm chi phí sạc hằng ngày cho người phải dùng sạc công cộng, còn Bồ Đào Nha giảm chi phí mua xe ban đầu cho hộ thu nhập thấp. Mỗi nước chọn đúng khoản chi phí nặng nhất với nhóm người mình muốn hỗ trợ.
Điểm khác biệt nằm ở mức độ chắc chắn. Gói của Anh đã công bố cụ thể số tiền, thời gian và nhóm hưởng lợi, còn chương trình của Bồ Đào Nha vẫn chờ Quốc hội thông qua ngân sách 2027.
Dù vậy, cả hai chính sách đều cho thấy xu hướng chung tại châu Âu: hỗ trợ xe điện đang chuyển từ hỗ trợ chung sang hỗ trợ nhắm đúng nhóm người khó tiếp cận xe điện nhất. Người không có chỗ sạc tại nhà và hộ thu nhập thấp là hai nhóm được ưu tiên, vì với họ, xe điện vẫn còn xa tầm với nếu không có hỗ trợ từ nhà nước.
ĐIỂM NHẤN
- Anh chi 100 triệu bảng giảm phí sạc công cộng, người không có chỗ sạc tại nhà tiết kiệm khoảng 150 bảng mỗi năm
- Giá sạc công suất thấp tại Anh tăng 69% kể từ năm 2021
- Bồ Đào Nha hỗ trợ tới 80% giá mua xe điện cho hộ thu nhập thấp, hướng tới 20.000 xe
- Ngân sách 2027 của Bồ Đào Nha chưa thông qua chính thức, phiếu quyết định cuối cùng vào ngày 24 tháng 11
Điều này có ý nghĩa gì
Với người dân, hai chính sách cho thấy chi phí là trọng tâm của quá trình chuyển đổi sang xe điện. Anh giảm chi phí sạc hằng ngày cho người không có chỗ sạc tại nhà, Bồ Đào Nha giảm chi phí mua xe ban đầu cho hộ thu nhập thấp.
Với các nước đang thúc đẩy xe điện, điểm chung của hai chính sách là hỗ trợ nhắm vào chi phí. Anh giảm chi phí sạc hằng ngày cho người phải dùng sạc công cộng, Bồ Đào Nha giảm chi phí mua xe ban đầu cho hộ thu nhập thấp.
Theo Chính phủ Anh, Electrive



