V2G là gì và vì sao chiếc xe đậu yên vẫn có giá trị
V2G dùng một bộ sạc hai chiều. Khi nhu cầu điện thấp, thường là ban đêm, bộ sạc nạp điện vào pin xe với giá điện rẻ. Khi nhu cầu lên cao điểm, bộ sạc rút một phần điện từ pin xe phát ngược lên lưới, và chủ xe nhận tiền theo phần chênh lệch giá giữa hai thời điểm, trừ đi các chi phí vận hành. Nói đơn giản, chiếc xe trở thành một viên pin lưu trữ di động mà lưới điện có thể mượn khi cần nhất.
Giá trị của ý tưởng này tăng lên cùng điện mặt trời và điện gió. Hai nguồn điện này dồi dào vào những giờ nhất định và thiếu hụt vào giờ cao điểm tối, nên hệ thống điện luôn cần thêm năng lực lưu trữ linh hoạt. Hàng triệu viên pin xe điện, nếu được kết nối và điều phối chung, tạo thành một nhà máy điện ảo quy mô rất lớn mà không cần xây thêm nhà máy. Giới chuyên môn tại Trung Quốc gọi tương tác giữa xe và lưới là một yêu cầu bắt buộc khi xây dựng hệ thống điện kiểu mới.
Chery mở đường và cả ngành xe Trung Quốc cùng vào cuộc
Tại Hội nghị Đổi mới Toàn cầu của Chery ngày 20 tháng 10, Phó chủ tịch Gu Chunshan công bố lộ trình cụ thể. Tính năng V2G ra mắt trên mẫu Fengyun A9 vào nửa đầu năm 2027. Trước cuối năm nay, hãng xây các trạm sạc nhanh tích hợp V2G tại Thượng Hải, Quảng Châu, Hợp Phì và Vu Hồ, hướng tới 20.000 trạm trên toàn cầu vào năm 2029. Trước đó ít ngày, đơn vị năng lượng xanh của Chery đã ký kết với đơn vị thuộc lưới điện tại tỉnh An Huy để vận hành điểm tương tác xe và lưới quy mô lớn đầu tiên của ngành.
Con số thu nhập được hãng tính khá rõ. Một lần phát điện 24 kWh từ chiếc Fengyun A9 mang về 39 nhân dân tệ, tương đương khoảng 144.000 đồng. Nhân với 100 ngày tham gia mỗi năm, tổng thu vượt 3.000 nhân dân tệ. Nỗi lo lớn nhất của chủ xe là pin chai nhanh khi phải xả điện thường xuyên. Chery cho biết hãng dùng chiến lược xả chậm ở mức 0,1C và khẳng định cách làm này gần như không làm suy giảm tuổi thọ pin. Các đối thủ cũng không đứng ngoài. Mẫu xe Xingxiang M7E của Geely Farizon ra mắt ngày 11 tháng 10 đã hỗ trợ V2G với công suất phát ra 20 kW. Dongfeng giới thiệu giải pháp V2G cho khu dân cư, với mức thu trong điều kiện lý tưởng lên tới gần 5.000 nhân dân tệ mỗi năm, tương đương khoảng 18,5 triệu đồng. BYD cho biết đã làm chủ công nghệ và đang thử nghiệm thực tế, còn NIO đưa các trạm đổi pin thế hệ thứ năm vào hệ thống cắt đỉnh phụ tải của lưới.
Chúng tôi biết công nghệ xe điện phát điện lên lưới hoạt động được, chúng tôi đã góp phần chứng minh điều đó trong dự án REVS đầu tiên.
Tim Washington, Tổng giám đốc JET Charge, đối tác vận hành thử nghiệm V2G lớn nhất tại Australia, chia sẻ với hãng AAP
Australia thử nghiệm đội xe công để trả lời câu hỏi về tiền
Nếu Trung Quốc đi nhanh ở phía hãng xe, Australia chọn cách trả lời câu hỏi khó nhất bằng một thử nghiệm lớn. Cơ quan Năng lượng Tái tạo Australia, gọi tắt là ARENA (cơ quan của Chính phủ Australia chuyên tài trợ các dự án năng lượng tái tạo), công bố gói thử nghiệm trị giá 5,35 triệu đô la Australia, tương đương khoảng 92 tỷ đồng theo tỉ giá tham khảo khoảng 17.200 đồng cho một đô la Australia. ARENA góp 4,1 triệu và công ty hạ tầng sạc JET Charge góp 1,25 triệu. Thử nghiệm mang tên REVS2 kéo dài ba năm tới năm 2029, dùng tới 130 xe điện cùng bộ sạc hai chiều của chính quyền vùng thủ đô Australia, với sự tham gia của công ty điện lực AGL.
Đội xe được chọn rất có chủ ý. Nhiều chiếc xe phục vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà, chỉ chạy ban ngày và đậu tại trụ sở từ cuối giờ làm việc. Cắm sạc qua đêm, chúng có thể nhả điện đúng vào giờ cao điểm tối rồi nạp lại khi giá điện xuống thấp. Phía JET Charge nói thẳng rằng thử nghiệm lần này không còn nhằm chứng minh công nghệ chạy được, điều dự án REVS đầu tiên năm 2020 đã làm, mà nhằm kiểm chứng doanh nghiệp có thật sự kiếm được tiền hoặc cắt được chi phí trong điều kiện vận hành thật hay không.
Hai bài toán còn lại trước khi V2G thành tính năng phổ thông
Bài toán thứ nhất là tiền có bền hay không. Thu nhập của chủ xe hiện phụ thuộc nhiều vào chênh lệch giá điện giữa giờ thấp điểm và cao điểm, cùng chính sách thí điểm của từng địa phương. Khi chênh lệch giá thu hẹp, động lực tham gia cũng giảm theo. Bài toán thứ hai là tiêu chuẩn chung. V2G cần bộ sạc hai chiều, nền tảng điều phối của lưới điện và cách phân định trách nhiệm bảo hành pin thống nhất giữa các hãng, nếu không mỗi hãng một hệ riêng sẽ làm chậm tốc độ phổ cập.
Dù vậy, hướng đi của chính sách đã khá rõ. Trung Quốc đặt mục tiêu khoảng 50 triệu kW công suất sạc có thể điều chỉnh nhờ tương tác xe và lưới vào năm 2030, và đã chọn chín thành phố cùng 30 dự án thí điểm quy mô lớn từ tháng 4 năm 2026. Một viện nghiên cứu thuộc Đại học Thanh Hoa ước tính lượng xe mới có đủ điều kiện phát điện V2G thường xuyên tại Trung Quốc sẽ đạt một triệu chiếc mỗi năm vào năm 2027 và vượt 10 triệu chiếc vào năm 2030. Với người dùng xe điện tại Việt Nam, V2G chưa phải tính năng có thể dùng hôm nay, nhưng nó là tiêu chí đáng kiểm tra khi mua xe trong vài năm tới: xe có hỗ trợ sạc hai chiều hay không, và hãng cam kết gì về bảo hành pin khi xe tham gia phát điện cho lưới.
Đọc thêm: 571.000 xe năng lượng mới được Trung Quốc xuất khẩu trong tháng 9 · Doanh thu VinFast tăng 85,5% trong quý II: động cơ tăng trưởng dịch dần ra thị trường quốc tế
Nguồn: Diễn biến tại Hội nghị Đổi mới Toàn cầu của Chery ngày 20 tháng 10 năm 2026 được BigGo Finance tổng hợp, gồm lộ trình V2G của Fengyun A9, mục tiêu 20.000 trạm và mức thu hơn 3.000 nhân dân tệ mỗi năm; The Driven ngày 21 tháng 10 năm 2026 về thử nghiệm REVS2 của ARENA với 130 xe điện, kinh phí 5,35 triệu đô la Australia và đội xe của chính quyền vùng thủ đô Australia.
